1 . خزانه‌دار دانش خداوند امامان عليهم السلام ، نگهبانِ دانش خداوند هستند و آن را به سانِ گنجى پُربها ، پاس مىدارند . در حديثى قدسى ، گزارش شده كه خداوند ، اهل بيت عليهم السلام را براى پيامبرش چنين توصيف فرموده است : هُمْ خُزّانى عَلى عِلْمِى مِن بَعدِكَ . « 1 » ايشان ، پس از تو ، خزانه‌دار دانش من هستند . امام باقر عليه السلام ، در حديثى ، فرموده است : وَاللَّهِ إنّا لَخُزَّانُ اللَّهِ فِى سَمائِهِ وَ أرضِهِ ، لاعَلى ذَهَبٍ وَلا عَلى فِضَّةٍ إلّاعَلى عِلْمِهِ . « 2 » به خدا سوگند ، ما خزانه‌داران خدا در آسمان و زمينش هستيم ، نه بر زر و سيم ، كه خزانه‌داران دانش اوييم . ماهيّت دانش الهى نيز براى ما مجهول است و ائمّه عليهم السلام ، در توضيحِ دانش خداوند ، فرموده‌اند : إنَّ للَّهِ تَعالى عِلمَاً خاصَّاً وَ عِلمَاً عامَّاً ، فَأمّا العِلمُ الخاصُّ فَالعِلمُ الّذى لَمْ يُطْلِع عَلَيهِ مَلائِكَتَهُ المُقَرَّبِينَ وَ أنبِياءَهُ المُرسَلِينَ ، وَ أمَّا عِلْمُهُ العامُّ فإنَّهُ عِلْمُهُ الَّذى أطلَعَ عَلَيهِ مَلائِكَتَهُ المُقَرَّبِينَ وَ أنبِياءَهُ المُرسَلِينَ ، وَ قَد وَقَع إلَينا مِن رَسولِ اللَّهِ . « 3 » خداوند متعال ، دانشى خاص دارد و دانشى عام . دانش خاصّ او ، همان دانشى است كه فرشتگان مقرّب و پيامبرانِ فرستاده شدهء او هم بر آن ، آگاهى ندارند ؛ و دانش عامّ او ، همان دانشى است كه فرشتگانِ مقرّب و پيامبران فرستاده شدهء او بر آن ، آگاهى دارند و همانا آن ، از پيامبر خدا به ما رسيده است . دانش خاصّ خداوند ، اشاره به علم ذات بارى تعالى است كه سرچشمهء همهء دانش‌هاست و كسى از آن ، آگاهى ندارد . دانش عامّ خداوند نيز تنها از طريقِ خاصّان

--> ( 1 ) . الكافى ، ج 1 ، ص 193 ، ح 4 . ( 2 ) . همان ، ح 2 . ( 3 ) . التوحيد ، ص 138 ، ح 14 .